Gram altında haftanın son işlem gününde çift fiyat merceği: ons ve kur

Erdal OĞUZ | Kuyumcum İSTANBUL / TÜRKİYE 16 Ekim Cuma günü gram altın piyasasında haftanın son işlemleri izlenirken, uluslararası ons fiyatı ile dolar/TL’nin eşzamanlı hareketi yerel fiyatların okunmasında belirleyici oldu. Akşam saatlerine yakın kaydedilen fiyatlar tek bir resmî kapanış anlamına gelmiyor. Aynı altın için spot gram, serbest piyasa gramı ve kuyumcu satış fiyatı arasında ürün, saat ve kotasyon farkları oluşabiliyor. Fiyatın arkasındaki iki ana bileşen Altının Türk lirası cinsinden teorik gram karşılığı, uluslararası ons altın fiyatının dolar/TL kuru ile çarpılması ve bir troy onsun yaklaşık 31,1035 gram olması esasına dayanılarak bulunuyor. Bu dönüşüm, piyasa düzeyinde yönü açıklamaya yarasa da tek başına mağazada ödenen nihai bedeli vermez. Fiziki altın ürününe dönüştürüldüğünde işçilik, ticari marj, arz koşulları ve alış-satış makası gibi unsurlar devreye girer. Günün önceki 18.30 piyasa özetinde gram altın 6.665,39 TL (17.49), ons altın 4.185,92 USD (18.06) olarak bildirilmişti. Bu iki sayı aynı anda alınmış tek bir kotasyon seti olmadığı gibi bu çalışma sırasında geriye dönük ham Bloomberg HT ekran kaydıyla yeniden teyit edilemedi; dolayısıyla yayım için referans değeri taşımakta, kesin kapanış iddiası oluşturmamaktadır. Bağımsız fiyat ekranlarında farklı değerlerin bulunması bu ayrımı somutlaştırıyor. HangiKredi’nin gün içi serbest piyasa altın kartında 17.01 zaman damgalı 6.642,001 TL satış fiyatı bulunuyor. Bu fiyatı 17.49’daki başka tür bir gram kotasyonuyla doğrudan karşılaştırıp “dakikalar içinde artış” sonucu çıkarmak doğru değil; önce veri türü ve kaynak metodolojisi eşleştirilmeli. Küresel altındaki hareketi nasıl okumalı? Reuters’ın 16 Ekim tarihli küresel piyasalar haberinde doların haftalık bazda zayıfladığı, ABD tahvil getirilerindeki gerilemenin altın için destekleyici olduğu ve küresel risk iştahının dalgalı seyrettiği bildirildi. Bu gelişmeler, altının dolar cinsinden fiyatını etkileyebilecek koşulları açıklıyor; belirli bir Türkiye gram kotasyonundaki tüm hareketin nedenini tek başına kanıtlamıyor. Hafta ortasında yayımlanan ABD enflasyon verilerinin daha yüksek faiz olasılığını gündeme taşıması, getirisi olmayan altın için karşıt bir baskı oluşturmuştu. Haftanın sonunda tahvil getirileri ve doların yönündeki değişim ise fiyatlama denklemine yeni bir unsur ekledi. Bir günlük hareketin kalıcı eğilim olduğunu söylemek için sonraki seanslarda ons ve kurun birlikte izlenmesi gerekiyor. Farklı veri sağlayıcıları spot, vadeli, serbest piyasa ve fiziki altın etiketlerini aynı başlık altında gösterebiliyor. İşlem öncesi fiyatın “alış” mı “satış” mı olduğu, hangi saatte güncellendiği ve ürünün saf gram altın mı yoksa ziynet ürün mü olduğu kontrol edilmeli. Türk kuyumcusu için fiyat değil işlem koşulu da önemli Kuyumcunun vitrin fiyatı yalnız ekranda görülen spot fiyatın kopyası değildir. Özellikle oynak seanslarda toptan tedarik fiyatı, yenileme maliyeti ve müşteri işleminin gerçekleştirildiği an arasındaki süre önem kazanır. Bu nedenle müşteriye verilen teklifin geçerlilik süresi, ürün standardı ve geri alım koşulları da satış fiyatı kadar açık belirtilmelidir. Pazartesi işlem başlangıcında cuma akşamındaki tek bir rakama dayanılarak kesin yön tahmini yapılmamalı. Uluslararası altın piyasası ve döviz tarafındaki yeni fiyat oluşumu yerel gram karşılığını yeniden şekillendirebilir.