Euro/TL’de ECB haftası: İhracatçı için parite ve kur ayrımı

Erdal OĞUZ | KuyumcumİSTANBUL / TÜRKİYE Euro/TL 26 Ekim’de 55,7 TL dolayında izlenirken Avrupa Merkez Bankası’nın 29 Ekim toplantısı öncesinde Avrupa faiz görünümü ile EUR/USD paritesi yeniden öne çıktı.Türkiye’de euro fiyatı yalnız Avrupa’daki gelişmelerden değil, dolar/TL ve euro/dolar paritesinin birleşiminden etkileniyor. Bu ayrım, Avrupa’yla çalışan Türk mücevher üreticisi ve ihracatçısı açısından önem taşıyor. 55,7 TL civarındaki iki veri aynı kur değilTiko Para’nın 26 Ekim saat 18.15 civarı yayımladığı serbest piyasa tablosunda euro satış fiyatı yaklaşık 55,71 TL idi. JetDöviz’in 16.02 tarihli özetinde ise 55,7041 TL seviyesi TCMB gösterge kuru olarak sunuldu. Rakamlar birbirine yakın görünse de farklı veri yöntemleri kullanıldığı için ikisini aynı anda gerçekleşmiş işlem fiyatı kabul etmek doğru olmaz.Bir işletme euroyu hangi bankadan veya döviz sağlayıcısından alıyorsa gerçek maliyetini o kurumun alış-satış fiyatı belirler. Ulusal gösterge kur ise raporlama, karşılaştırma ve belirli hesaplamalar bakımından yararlı olabilir; ancak canlı piyasa karşılığı değildir.Önceki güne göre yüzde değişim hesaplanacaksa iki tarihte de aynı kaynaktan aynı fiyat türünün alınması gerekir. Gün içinde farklı servislerin fiyatlarını birleştirmek, olmayan bir volatilite veya getiriyi varmış gibi gösterebilir. EUR/USD değişirse TL kuru nasıl etkilenir?Euro/TL kabaca euro/dolar paritesi ile dolar/TL’nin çarpımına eşittir. Bu nedenle dolar/TL yükselse bile EUR/USD geriliyorsa euro/TL’nin artışı sınırlanabilir; güçlü bir EUR/USD yükselişi ise TL karşılığı euronun hareketini büyütebilir. Gerçek alış-satış kotasyonlarında makas ve sağlayıcı fiyatlaması bu yaklaşık ilişkiyi küçük ölçüde değiştirebilir.Avrupa Merkez Bankası’nın 29 Ekim toplantısına dönük faiz beklentileri EUR/USD kanalıyla etkili olabilir. Toplantıdan çıkacak karar kadar bankanın enflasyon, ücretler, enerji maliyetleri ve büyüme hakkında kuracağı gelecek dönem çerçevesi de yakından izlenir.Avrupa’daki ekonomik haberlerin tümü euroyu aynı yönde hareket ettirmez. Yüksek enflasyon faiz beklentisini yükselterek euroyu destekleyebilir; aynı gelişme büyümeye zarar verme endişesi yaratıyorsa tepki farklılaşabilir. Dolayısıyla tek bir manşet üzerinden kur için kesin yön belirtmek yanıltıcıdır.Mücevher ihracatında gelir ve maliyet aynı para biriminde mi?Avrupa’ya euroyla fatura kesen bir Türk mücevher ihracatçısı satış gelirinin TL karşılığını EUR/TRY üzerinden ölçer. Buna karşılık altın, taş veya makine gibi girdilerin bir kısmı dolar cinsinden fiyatlanıyorsa gider tarafında farklı bir döviz riski oluşabilir.Örneğin euro zayıflarken dolar güçlü kalırsa euro cinsinden satış fiyatı değişmeyen ihracatçının dolar bazlı girdileri görece pahalılaşabilir. Bunun tersinde marj lehine bir gelişme ortaya çıkabilir. Ancak gerçek etki yalnız kur yönüne değil, sözleşme vadesi, ödeme takvimi, işçilik ve metal stokunun finansmanına da bağlıdır.Bu nedenle ihracatçı için doğru soru “Euro bugün yükseldi mi?” ile sınırlı değil; euro gelirinin hangi gün tahsil edileceği ve hangi girdinin hangi dövizle yeniden satın alınacağıdır.