Euro/TL’de cuma fiyatlaması: 55,7 bandı ve referans kur ayrımı

Erdal OĞUZ | Kuyumcum İSTANBUL / TÜRKİYE Euro/TL’nin 16 Ekim Cuma akşamındaki seyri, yalnız kur seviyesini değil, gün içindeki farklı fiyat kaynaklarının nasıl karşılaştırılması gerektiğini de gündeme taşıdı. Euro üzerinden alım yapan atölye, toptancı ve ithalatçı açısından haber değeri taşıyan unsur; kurun bir ekranda görünmesi değil, sözleşmede esas alınan alış-satış fiyatı ve işlem saati. Sabah işlem seviyesi ve akşam raporu Bloomberg HT’nin saat 09.30’da yayımladığı 16 Ekim döviz haberine göre euro serbest piyasada 55,6647 TL alış ve 55,6753 TL satış düzeyindeydi. Aynı haberde 15 Ekim günü için 55,6484 TL gün sonu değeri aktarılıyor. Bunlar kaynağın tarif ettiği tarih ve işlem türüne ait kayıtlardır. Sohbet içindeki 18.30 raporu euro/TL için 18.07 tarihli 55,7852 TL ve %0,25 günlük yükseliş sunmuştu. Ancak bu akşam kotasyonunun ham zamanlı geçmiş piyasa verisi bağımsız olarak yeniden elde edilemedi. Bu nedenle doğrulanmış kesin kapanış ifadesi kullanılmıyor. TCMB’nin 16 Ekim gösterge kuru bültenindeki euro döviz alış 55,5179 TL ve satış 55,6180 TL düzeyindedir. Bunlar 18.30 canlı piyasa fiyatı değil, günün resmî gösterge niteliğindeki ayrı veri serisidir. İki kaynağın farklı rakam üretmesi tek başına veri hatası anlamına gelmez. Euro fiyatlamasının dolar kuru ile bağlantısı Euro/TL, küresel euro/dolar paritesi ile dolar/TL’nin birlikte etkisi altında hesaplanabilir. Bu nedenle euro/TL’deki hareketin yalnız Türkiye kaynaklı olduğunu ileri sürmek yanıltıcı olabilir. Dolar/TL sakin seyrederken euro/dolar paritesindeki değişim euro/TL’yi hareket ettirebilir; tersi de mümkündür. 16 Ekim uluslararası piyasa haberlerinde doların haftalık bazda zayıfladığı yönünde bilgiler bulunuyor. Ancak buradan belirli euro/TL dakikasındaki değişimin ne kadarının EUR/USD kaynaklı olduğu hesaplanamaz; bunun için aynı anda alınmış iki kur verisi gerekiyor. Döviz haberlerinde yönü açıklamak kadar karşılaştırma serisinin tutarlılığı da önemlidir. Örneğin sabah serbest piyasadaki satış kurunun akşam TCMB gösterge alış kuru ile karşılaştırılması gün içi kazanç ya da kayıp oranı olarak sunulmamalıdır. Avrupa bağlantılı ticarette hangi kur esas alınmalı? Türkiye’de Avrupa ile yapılan ticari işlemlerin bir bölümü euro üzerinden düzenlenebilir. Kuyumculukta üretim ekipmanı, servis, tasarım hizmeti ve bazı tedarik sözleşmeleri yabancı para yükümlülükleri doğurabilir. Fiilî TL maliyet, yalnız haber ekranındaki kurla değil, bankanın uyguladığı marj ve ödeme koşullarıyla ortaya çıkar. Döviz riski değerlendirmesinde bakılması gereken soru fiyatın “kaç” olduğu kadar bu fiyat üzerinden gerçek alım ya da satış yapılıp yapılamayacağıdır. Özellikle cuma akşamındaki göstergeler hafta sonu ve takip eden ilk iş gününün uygulanabilir banka kotasyonunu garanti etmez.