Dolar/TL 49,55 düzeyinde: Küresel dolar talebi ve yerel fiyatlama

Erdal OĞUZ | KuyumcumİSTANBUL / TÜRKİYE Dolar/TL kuru, 19 Ekim Pazartesi akşamı 49,55 seviyesinde izlenirken uluslararası piyasalarda doların güçlenmesi, Türkiye’de dövizle fiyatlanan altın ve ürün maliyetleri açısından dikkat çekti.19 Ekim tarihli piyasa kayıtları, fiyatın hangi kaynaktan ve hangi saatte alındığı belirtilmeden “kapanış” diye sunulmaması gerektiğini bir kez daha hatırlatıyor. Aşağıdaki veriler, ilgili işlemin bütün katılımcılar için tek ve kesin fiyatı anlamına gelmez. Akşam kurunun niteliğiBloomberg HT’nin 18.30 piyasa özetindeki tabloda dolar/TL için 18.29.37 zaman damgasıyla 49,5512 TL alış ve 49,5543 TL satış fiyatı bulunuyor. Kaynak günlük değişimi yaklaşık yüzde 0,06 artış olarak gösteriyor. Bu değerler serbest piyasada izlenen anlık kotasyonlardır; TCMB’nin gösterge döviz kuru değildir. Bankaların nakit ve transfer kurları, serbest piyasa ekranındaki iki fiyatla aynı olmak zorunda değildir. Doların uluslararası yönü niçin önemli?Reuters’ın aynı günkü döviz haberinde, küresel doların görece güçlü bir seyir izlediği, eurodaki zayıflığın da bu görünümü desteklediği bildirildi. Ancak küresel doların başka para birimlerine karşı güçlenmesi ile USD/TRY’nin belli bir dakika içindeki hareketi ayrı gözlemlerdir. İlkinde uluslararası faiz beklentileri ve risk iştahı; ikincisinde bunlara ek olarak Türkiye’deki likidite, para politikası beklentileri ve işlem akışı etkili olur. Dolayısıyla “dolar endeksi arttı, TL kuru aynı oranda artar” sonucu çıkarılamaz. Kuyumculukta dolarla hesaplanan girdilerUluslararası piyasada ons altın dolar üzerinden fiyatlanır. Bir gram altının TL karşılığı değerlendirilirken ons başına dolar fiyatı ile dolar/TL birlikte kullanılır; ancak perakende ürünün nihai bedeli bundan ibaret değildir. Değerli taşlar, ithal ekipman, bazı sarf malzemeleri ve dış ticaret sözleşmeleri de döviz üzerinden fiyatlanabildiği için kur hareketleri üreticilerin maliyet kalemlerine farklı kanallardan dokunur. Etkinin büyüklüğü firmanın ithal girdi payına ve fiyat sabitleme uygulamasına bağlıdır. Alış-satış farkı gizli maliyet oluşturabilirBir kuyumcunun gün içinde ekrandan gördüğü kur ile hesabından ödeme yaptığı kur farklı olabilir. Banka transfer masrafları, işlem hacmi, valör ve alış-satış farkı gerçek maliyeti değiştirir. Bu yüzden bir işin teklif fiyatı hazırlanırken yalnız görünen dolar seviyesi değil, ödeme anında kullanılacak kanalın koşulları da dikkate alınmalıdır. Özellikle düşük kâr marjlı siparişlerde küçük kur ve makas farkları dahi hesaplanan kârlılığı etkileyebilir. TCMB verisi canlı piyasa fiyatı değildirTCMB gösterge kurları kurum tarafından yayımlanan referans niteliğindeki verilerdir. 18.30’da işlem gören satış fiyatı gibi sunulmaları hatalı olur. Farklı kaynaklar karşılaştırılacaksa tarih, saat, alış mı satış mı olduğu ve uygulanan piyasa türü aynı tabloda açıkça belirtilmelidir. Bu ayrım, hem haber yayıncılığının doğruluğu hem de okuyucunun karşılaştığı fiyat farkını anlaması bakımından temel önemdedir.